Rượu bia ngày tết: Chúc sức khỏe, gan không khỏe

Gan là cơ quan chuyển hóa rượu quan trọng nhất. Trên 90% lượng rượu hấp thu sẽ được chuyển hóa tại gan, phần còn lại sẽ được thải ra ngoài qua phổi và thận.

Rượu bia ngày tết: Chúc sức khỏe, gan không khỏe
Rượu bia ngày tết: Chúc sức khỏe, gan không khỏe

Rượu, bia là thức uống quen thuộc trong mỗi dịp tết đến xuân về dù chúng mang đến rất nhiều phiền toái cho sức khỏe và xã hội. Theo dinh dưỡng quốc gia, bia, rượu vang, rượu mạnh là những đồ uống có chứa cồn ethanol ở những nồng độ khác nhau như bia khoảng 5% cồn, rượu vang 9%-16% cồn và rượu mạnh ≥20% nồng độ cồn.

Tại gan, rượu sẽ được chuyển hóa thành Acetalhehyde là một chất độc, sau đó chuyển thành Acetate không độc. Tuy nhiên, khả năng chuyển hóa Acetalhehyde thành Acetate của gan lại có giới hạn. Nếu hấp thu lượng rượu quá lớn vượt khả năng chuyển hóa của gan dẫn đến lượng Acetaldehyde được sản sinh với một mức quá lớn sẽ dẫn đến tình trạng tổn thương tế bào gan, gây tình trạng viêm gan, xơ gan.

Theo các chuyên gia Tin Y tế Việt Nam, tổn thương này thường trải qua 3 giai đoạn: gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan.

Gan nhiễm mỡ

Gan đóng vai trò trung tâm trong sự tích trữ và chuyển hoá của các chất béo. Gan nhiễm mỡ còn gọi là thoái hóa mỡ gan; cụ thể  là một sự tích luỹ của chất béo trong gan vượt quá 5% trọng lượng của gan hoặc quan sát dưới kính hiển vi thấy nhiều hơn 5% số tế bào gan chứa các hạt mỡ.

Gan nhiễm mỡ có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân: do rượu, rối loạn chuyển hóa, do dùng thuốc, rối loạn dinh dưỡng.

Gan nhiễm mỡ nguyên nhân do rượu thường xảy ra ở người uống nhiều rượu. Tình trạng gan nhiễm mỡ thuyên giảm nếu ngừng uống rượu. Nếu vẫn tiếp tục uống rượu sẽ chuyển sang gia đoạn viêm gan do rượu.

Giai đoạn gan nhiễm mỡ thường không có triệu chứng lâm sàng, bệnh thường phát hiện tình cờ khi siêu âm ổ bụng hoặc khám sức khỏe.

Viêm gan do rượu

Viêm gan do rượu có thể dẫn đến xơ gan
Viêm gan do rượu có thể dẫn đến xơ gan

Là tình trạng bệnh lý tổn thương gan lan tỏa do rượu gây nên. Biểu hiện bởi tình trạng thâm nhiễm tế bào viêm ở gan và hoại tử tế bào gan. Nếu để lâu dài sẽ dẫn đến tình trạng xơ gan.

Viêm gan do rượu giai đoạn đầu thường không có triệu chứng lâm sàng rõ rệt. Một số trường hợp có thể có biểu hiện mệt mỏi, chán ăn, sợ mỡ, đau tức vùng gan; vàng da; xét nghiệm giai đoạn này thường có biểu hiện hủy hoại tế bào gan; siêu âm gan có biểu hiện nhu mô gan thô hoặc hình ảnh viêm gan mạn tính.

Xơ gan

Là tình trạng mô gan được thay thế dần bằng các mô xơ làm thay đổi cấu trúc bình thường của gan, dẫn đến suy giảm nhiều chức năng quan trọng của gan. Xơ gan tiến triển giai đoạn mất bù bệnh nhân có triệu chứng phù, cổ chướng, tuần hoàn bàng hệ,…

Nguy cơ ung thư gan trên bệnh nhân xơ gan cao hơn gấp nhiều lần ở bệnh nhân không xơ gan.

Xơ gan làm tăng nguy cơ ung thư gan
Xơ gan làm tăng nguy cơ ung thư gan

Trao đổi về vấn đề điều trị bệnh lý gan do rượu, BS. Trần Anh Tú – Giảng viên Cao đẳng Y dược Pasteur cho biết:

– Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho các bệnh lý gan do rượu. Điều trị chủ yếu là điều trị triệu chứng, vì vậy phòng bệnh là vấn đề hết sức quan trọng.

– Hạn chế rượu, bia là vấn đề then chốt để phòng tránh bệnh lý gan do rượu.

– Không nên uống rượu vào lúc đói, vì khi đói rượu sẽ hấp thu nhanh. Nên vừa ăn, vừa uống để giảm khả năng hấp thu rượu.

– Hoặc uống nước ép trái cây, nước cam, nước chanh có tác dụng trung hòa cồn trong rượu, giúp giải rượu nhanh chóng.

– Khám sức khỏe định kỳ là một biện pháp hữu hiệu giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm khi chưa có biểu hiện lâm sàng.

Rượu bia ngày tết, uống sao cho đúng?

Một nghiên cứu khoa học toàn diện về rượu bia tại 195 nước trên thế giới, đăng tải trên tạp chí y học The Lancet số ra ngày 24/8/2018 cho biết không có một ngưỡng an toàn nào đối với sức khỏe khi sử dụng rượu bia. Song nếu cần thiết phải sử dụng rượu bia hoặc các thức uống có nồng độ cồn khác, chúng ta nên cân nhắc và uống đúng cách để hạn chế tối đa nhất những tác động tiêu cực lên sức khỏe của chính mình.

Theo các bác sĩ đang công tác tại Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur, khi uống những thức uống có cồn, cần uống từ từ, chậm rãi nhằm giảm kích ứng niêm mạc miêng và dạ dày đồng thời giúp gan có thời gian để kịp chuyển hóa Acetalhehyde (sản phẩm chuyển hóa từ rượu/độc) thành Acetate (không độc) giảm nguy cơ say và ngộ độc rượu. Nếu có thể, trước khi uống rượu nên ăn đồ ăn trước đặc biệt là rau xanh hoặc ít nhất uống nước lọc, nước quả, nước súp/súp hoặc nước canh nhằm pha loãng nồng độ cồn của rượu, giảm kích ứng dạ dày. Rau xanh và các loại đồ ăn có nhiều protein có thể  làm chậm quá trình hấp thu rượu vào máu.

Không nên uống rượu lúc đói
Không nên uống rượu lúc đói

Đặc biệt khuyến cáo không nên uống rượu lúc đói bởi chúng sẽ tăng khả năng gây kích ứng dạ dày tăng cao nguy cơ mắc phải các bệnh lý như: viêm loét dạ dày và chảy máu dạ dày.

Không nên uống các thức uống có cồn lẫn chung với thức uống có gas (các loại nước giải khát có gas, uống rượu lẫn với bia) bởi lượng gas tăng khả năng hấp thu rượu vào trong máu.

Không nên uống rượu, bia với caffeine như cà phê… Nhiều trường hợp nhầm tưởng có thể sử dụng caffeine để “tỉnh táo hơn” sau khi uống rượu là một sai lầm nguy hiểm. Uống đồng thời rượu và caffeine không những không giúp người ta tỉnh táo mà ngược lại nó làm tăng nguy cơ tử do mắc hội chứng sốc độc tố.

Sau khi uống rượu không nên sử dụng aspirin và ngược lại (Aspirin là một loại thuốc giảm đau, chống viêm). Nhiều trường hợp xuất hiện những cơn đau đầu sau khi uống rượu bia, nhiều người đã sử dụng thuốc này nhằm mục đích giảm đau. Tuy nhiên đây là điều hết sức nguy hiểm vì aspirin sử dụng độc lập có thể gây chảy máu dạ dày khi đói; khi sử dụng cùng rượu lại làm tăng hấp thu rượu vào trong máu dẫn đến nồng độ cồn trong máu tăng nhanh. Do đó những người đang có chỉ định dùng aspirin (giảm đau trong một số trường hợp: đau đầu, đau răng, đau khớp, có nguy cơ đột quỵ…) thì nên tránh uống rượu.

Nguồn: yduocdienbien.info